Pomoc społeczna

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu trudnych sytuacji życiowych, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej

  • Osoby posiadające obywatelstwo polskie mające miejsce zamieszkania i przebywające na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej;
  • Cudzoziemcy posiadający zezwolenie na pobyt stały, zgodę na pobyt tolerowany lub status uchodźcy w Polsce;
  • Obywatele państw UE/EOG przebywający legalnie w Polsce.

Kryteria dochodowe (obowiązujące od 1 stycznia 2025 r.)

  • Osoba samotnie gospodarująca – do 1010 zł,
  • Osoba w rodzinie – do 823 zł na osobę,
  • Rodzina – suma dochodów nie przekraczająca powyższych progów.
Pomoc przysługuje przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej lub innych okoliczności uzasadniających jej udzielenie.

Dochód

Dochód oznacza sumę miesięcznych przychodów pomniejszoną o podatek dochodowy, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz alimenty świadczone na rzecz innych osób.

Do dochodu nie wlicza się m.in.:

  • Jednorazowego świadczenia socjalnego,
  • Zasiłku celowego,
  • Świadczenia wychowawczego (500+),
  • Dodatku wychowawczego z ustawy o wspieraniu rodziny,
  • Pomocy materialnej o charakterze socjalnym lub motywacyjnym,
  • Świadczeń dla działaczy opozycji antykomunistycznej,
  • Dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Dochód z działalności gospodarczej

Ustalany jest na podstawie zeznania podatkowego z poprzedniego roku lub oświadczenia, w zależności od formy opodatkowania. W przypadku ryczałtu przyjmuje się kwotę zadeklarowaną przez osobę prowadzącą działalność.

Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 459 zł (obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.).

Dochody z różnych źródeł (działalność gospodarcza, rolnictwo, inne) sumuje się. W przypadku uzyskania dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotność kryterium dochodowego, dochód ten rozlicza się w równych częściach na 12 miesięcy.

W przypadku dochodu w walucie obcej – przeliczany jest według średniego kursu NBP z dnia wydania decyzji administracyjnej.

Przy ustalaniu prawa do zasiłków stałego i okresowego nie uwzględnia się dzieci przebywających w pieczy zastępczej ani ich dochodów.